ortaçağ tarihi etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
ortaçağ tarihi etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

27 Ekim 2011 Perşembe

Cadılar III



Cadı avlama sistemi alabildiğince ustaca düzenlenmiş, alabildiğince acımasız ve inatçıydı... Cadı avlama sisteminin ortaya koyduğu başlıca sonuç, yoksul kesimin inançlarıydı. Yoksullar sonunda Prenslerin ve Papa'nın kurbanı değil cadıların ve şeytanın kurbanı olduğuna inanmışlardı. Çatısı akan, buzağası hastalanan, şarabı bozulan, bebeği ölen köylü bu felaketlerin nedeninin sorumlusu olarak cadıya dönüştüğüne inandığı bir komşusunu görmeye başlamıştı. Ekmeğin fiyatının yükselmesinin, vergilerin artmasının, ücretlerin düşmesinin, işlerin azalmasının başlıca nedeni cadılardı... Her köy yada kasaba halkının üçte birini vebadan ölmesinin sorumlusu da cadılardı. Oysa bu hayali düşmana karşı Kilise ve Devlet bir kampanya hazırlıyordu. Devlet güçleri, belayı defetmek için sonsuz bir çaba harcıyordu. Bu nedenle gerek yoksullar gerek zenginler devlete ve Papa'ya karşı minnet duymalıydılar.

Bu çılgınlık son dönem Ortaçağ toplumunun yaşadığı bunalımın sorumluluğunu Kilise ve devletin üzerinden almış bunu imgesel Şeytan'a yüklemişti. Yoksullaşmış sefil kitleler artık kokuşmuş rahipler ve aç gözlü soyluların yerine şeytan suçlanıyordu. Kilise ve devlet bu şekilde temize çıkmış olmakla kalmıyor bir de vazgeçilmez hale geliyordu. Öte yandan cadı çılgınlığı toplumun gizli kalmış bütün protesto enerjisini dağıtmış ve parçalamıştı. Herkesi kuşkuyla doldurmuş, komşuyu komşuya düşman etmiş, güvensizliği arttırmış, korku yaratmış ve onları yönetici sınıflara bağımlı yapmıştı. Böyle yapmakla yoksulları; dinsel ve siyasal düzenle serveti yeniden dağıtma ve sınıfları eşitleme istemlerinden uzaklamıştır.

Büyücülük ve cadılık genellikle kadınlara atfedilen bir suçlamaydı... Ünlü Alman Engizisyon hakimleri Sprenger ve Instiforis birlikte kaleme aldıkları "Malleus Maleficarum" adlı eserleriyle kadın kelimesininin Latince kökeni olan "foemina" kelimesinin az inançlı olan "fede" ve "minor" kelimelerinden türediğini iddia ediyorlardı. Ancak seks ve yapı açısından şeytana daha yakın olan kadınların yanında aynı suçlardan erkeklerde cezalandırımıştır. Nitekim bazı ülkelerde yakılan büyücülerin yüzde  25'ini erkekler oluşturuyordu. Ancak yine de bu suçlamaların temel hedefi kadınlardı. Erkeğe oranla daha zayıf ve daha lükse düşkün yaratıklar oldukları öne sürülen kadınların şeytan tarafından daha kolay aldatıldıklarına inanılıyordu. Öte yandan kırsal kesimde mutfak, sağlık ve çocuk bakımı gibi işlerle daha yoğun biçimde kadınların ilgilenmelerini büyücülüğe bu türün daha yakın olduğu inancını pekiştiriyordu.


Amerikalı araştırmacı Brian Lewack bir başka noktaya dikkat çekiyor. Büyücülükle suçlanan kadınların çoğu 50 yaşın üstündeki kadınlardı. Bu özellik iki şekilde açıklanıyor: Bu yaşlı kadınlar zaman içinde çeşitli otların ve bitkilerin etkisini tanıdıkları için bazı bileşimleri gerçekleştirmeye çalışmışlardı. İkinci neden de yaşlı kadınların gençlere oranla daha egzantirik davranışlarının olması. Büyücülükle suçlanan kadınların bir başka özelliği de dul olmaları ki aslında bu gayet doğal bir durum, yıllar boyu süren savaşlar ve salgın hastalıklar nedeniyle çok sayıda kadın dul kalmıştı ve bunlar ekmeklerini taştan çıkarmak için yoğun bir çaba içine girmişti.

16. ve 17. yüzyıla gelindiğinde cadı avının neden kesildiği hala tartışılmakta. Bu değişiklikte insan mantığındaki önemli gelişmelerin büyük rol oynadığı kesin. 16. yüzyıldan itibaren pek çok filozof, bilim ve din adamı, cadıların ve büyücülerin varlığının ciddi ciddi tartışmaya açmıştı. Bu görüşlerin o tarihlerde Avrupa'da yükselen sınıf olan burjuvazinin görüşlerine denk düşmesi, gidererek kitleleri dogmalar yerine rasyonel düşünceye itiyordu.

Nitekim dogmalar yerine her uygulamadan kuşkulanılması ve doğru olup olmadığının tartışılması ilkesini getiren Descartes'çı düşüncenin o tarihlerde topluma egemen olması da boşuna değildi. Öte yandan Kopernik, Kepler ve Newton'un buluşlarıyla insanlar doğa üstü güçlerden ve onların etkilerinden uzaklaşmaya başladılar.

Ne var ki cadı avı döneminin kapanmasında hukuk reformlarının da çok büyük bir payı olduğunu savunan Amerikalı araştırmacı Brian Lewack'a göre fiziki işkencelerin tüm gelişmiş Avrupa ülkelerinde yasaklanmasından sonra büyücü suçlamalarının ve büyücülük itiraflarının sayıca müthiş bir düşüş gösterdiği bir gerçek...


Cadılar Bayramınız Kutlu Olsun :)

SON

5 Ekim 2011 Çarşamba

Cadılar II


Toplumu bir cadı çılgınlığı sardı ve ilk kez toplu katliamlara tanık olundu. Dönemin ünlü matemetikçisi Stoffler, 1524 yılında en üst noktaya varan cadı çılgınlığını, o günlerdeki ekonomik ve sosyal krize ve insanlık tarihinin en büyük veba salgınına bağlıyor. "Bütün bu rahatsızlıkları gizlemek için toplumda büyük bir korku yaratılmalıydı. Bunun için de cadılar hedef seçildi" diyor.

Oysa cadı avlama sisteminin örnekleri daha 13. yüzyılda atılmış ama bu cadılara karşı savaşın bir parçası olarak yapılmamıştı. Kilise işkencenin ilk önce cadılar üzerinde değil tam tersine Avrupa 'da birden bire ortaya çıkan ve Roma'nın onda birlik aşar vergisi ve kutsal ayinler üzerinde kurduğu tekeli kırma tehdidinde bulunan yasadışı dini örgütlerin üzerinde kullanılmasına izin vermişti.

Örneğin 13. yüzyılda Cathary diye adlandırılan Fransa'nın güneyinde Albigensialılar, kendi din adamlarıyla bağımsız bir dini birlik haline gelmişlerdi. Papa, Güney Fransa'yı hıristiyanlık adına elde tutmak için bir kutsal sefer ilan etmek zorunda kalmış ve Albigensialıları imha etmişti. Onların peşinden ortaya çıkan Waldensee ve Vaudoi gibi başka sapkın mezhepleri de ortadan kaldırmak için adım adım ilerleyen kilise sonunda Engizisyon Mahkemelerini kurdu.

 Papa VI Alexander

Faaliyetlerini sürdürmek için yeraltına çekilen mezheplerin karşısında Engizisyon Mahkemeleri'nin yetersiz kaldığını gören Papa VI Alexander 13. yüzyılın ortalarında sapkınları itirafa ve suç ortaklarını açıklamaya zorlamak için bu askeri nitelikli mahkemelere işkence yapma yetkisi verdi. Yine o tarihlerde Avrupa'da din savaşlarından, prens kavgalarından geçilmiyordu. Sadece Almanya'da 400 prens acımasızca birbiriyle savaşa tutuşmuştu. Bu prenslerin paralı askerleri geçtikleri köyleri yağmalıyor, halkın tüm iaşesini çalıyorlardı. Tüm Avrupa'nın kırsal kesiminde büyük bir açlık baş göstermişti. Bu duruma isyan eden köylüler, prenselerin himayesindeki din adamları tarafından büyücülük ve cadılıkla suçlanıyorlardı.

Sapkın tarikatların işkenceden geçtiği sırada cadılar hala Canon Episcopi'nin koruyucu hükümlerinden hala yararlanıyorlardı. Cadılık bir suçtu ama sapkınlık değildi; çünkü sabbat simgesel bir uydurmaydı. Ne var ki Papa'nın Engizisyon sorgucuları cadılık konusunda yargı yetkileri olmayışından kaygılıydılar. Onlara göre cadılık artık Canon Episcopi'nin uygulandığı dönemden farklıydı; yeni bir çok tehlikeli türü gelişmişti. Öyle ki sabbatlara uçabiliyorlardı. Eğer cadılar işkenceden geçirilebilirse onların itiraflarından çok büyük bir suikast örgütü ortaya çıkabilirdi.

Papa VIII Innocent

Bütün bu savlara karşı sonunda Roma boyun eğdi ve Papa VIII Innocent 1484 yılında yayınladığı bir kararname ile Almanya'nın her yanındaki cadıların kökünü kazımak için Engizisyoncu Heinrich Cramer ve Jacop Sprenger'e Engizsiyon'un tüm yetkilerini verdi. Bu ikili daha sonra cadı avcılarını el kitabı olarak kullanılan "Cadı Tokmağı - Malleus Maleficarum" adlı yapıtlarında sundukları kanıtlarla Papa'yı ikna etmişlerdi.


Büyücülük suçlaması Prostestan hareketiyle birlikte ayyuka çıktı. Bu konuda toplumsal çılgınlığın ve hoşgörüsüzlüğün hangi noktaya geldiğini anlamak için 1500'lerin ilk yarısıyla ikinci yarısında aynı suçlara verilen cezalara bir göz atmak yeterli...

1500'li yılların başında "sağlık nedeniyle büyü yapan kişiye" bir yıl hapis cezası veriliyordu. Ama 50 yıl sonra aynı suçun cezası ölüm olmuştu.

Yine 1500'lerin başında "büyü yapmak için ceset çalmak" suç olarak kabul edilmezken, 1563 yılında aynı işi yapan kişiler "ruhunu şeytana satanlar olarak diri diri yakılmışlardı.


Devam edecek...







21 Eylül 2011 Çarşamba

Cadılar I


Bazılarına göre varlıklarını hala sürdürüyorlar. Nitekim 1981 yılında Meksika'da bir kadın halk tarafından taşlanarak öldürüldü. Nedeni; kadının şeytan ile ilişkiye girip, Ağca'yı Papa'ya suikast yapması için kışkırtmasıydı. 1976 yılında da, Avrupa'nın en gelişmiş ülkelerinden biri olan Almanya'da Elizabeth Hahn isimli bir yaşlı kadın, birlikte yaşadığı köpeği ile şeytana hizmet ettiğini söyleyen köylüler tarafından diri diri yakıldı. Bundan bir yıl sonra da benzer bir olay Fransa'nın Alecon kasabasında yaşanmıştı. Bugün psikologlar ve sosyologlar yeniden büyü ve cadı konusuna eğiliyorlar. Bir grup fanatik ise tıpkı geçmişte olduğu gibi yeniden cadı avına hazırlanıyorlar.

Toplumsal cadı avı histerisi, tarihe baktığımız zaman iki dönemde ön plan çıkıyor: İsa'dan sonra 3. ve 4. yüzyıl ile 15. ve 17. yüzyıl arası... Birinci dönem, Hıristiyanlığın Roma İmparatorluğun tarafından resmi din olarak kabul edildiği günlere denk düşüyor. O tarihte yükselmeye başlayan kilise her türlü pagan düşünceyi "şeytan" ile iş birliği olarak nitelendiriyor ve paganizmin tüm ritüellerini "cadılık" olarak suçluyordu.

Aslında Hıristiyanlığın etkin bir din haline gelmesine kadar gerek Yunanlılar gerek Romalılar için dünyanın iki kategori içinde algılanması diye bir şey söz konusu değildi. Bu iki kategori "iyilik" ve "kötülük"tü. Oysa Yunanlıların ve Romalıların bir çok tanrısı vardı ve bunlar genellikle "acımasız" ve "yardımsever" olarak ikiye ayrılırlardı. Hıristiyanlık ile bütün bu sistem alt üst oluyordu. Şimdi tek bir tanrı söz konusuydu; ona ilişkin herşey "iyi"ydi, onun dışında kalan herşey de "şeytan" ile özdeşleşiyordu.

Önceleri kentlerde güçlenen kilise giderek ağırlığını kırsal kesimde de hissetirmeye başlamıştı. Oysa, toprakla yakın temasta olan köylüler hala mevsimlere göre bazı bereket sembollerine olan inançlarını koruyorlardı. Bu bağlamda Latince kır boyunca anlamına gelen "pagus" kelimesinden türeyen pagan kültürünü kolay kolay terk etmiyorlardı. İşte bu nedenle cadılık esas olarak kırsal kesimde çıkan bir hareket oldu ve çoğu zaman da kırsal kesimle sınırlı kaldı. Nitekim ilk kez M.S. 589 yılında kullanılan "cadı" kelimesi de köylü anlamına geliyordu.

O yüzyıllarda kilisenin cadılara karşı tavrı o kadar sert değildi. Kırsal kesimdeki geleneksel ayinlere göz yumuluyordu, belli bir hoşgörü gösteriliyordu. Aslında bunun nedeni önceleri köylü kesimiyle açık bir çatışmayı göze alamayan kilisenin olaydan uzak durmayı yeğlemesiydi. M.S. 1000 yılı öncesinde, "Şeytanla birlikte görüldüğü" dedikodusundan dolayı hiç kimse öldürülmüş değildi. İnsanlar birbirlerini cadı olmakla  yada doğa üstü güçlere sahip olmakla suçluyorlardı. Ama otoriteler onları sistemli bir şekilde kovalmıyor ve itirafa zorlamıyorlardı.

Canon Episcopi


Aslında katolik kilisesi M.S. 1000 yıllarından önce "havada uçan cadı" gibi şeylerin var olmadığını ısrarla belirtmiş, böyle şeylerin gerçekten meydana geldiğine  inanmayı yasaklamıştı. Bu görüşte "Canon Episcopi" denilen bir belge ile düzenlenmişti. Ancak bu belgenin hükümleri bir kaç yüzyıl sonra tersine çevrildi; 1480'den sonra artık havada uçma olaylarının meydana gelmediğine inanılması yasaklandı. 1000 yıllarında cadıların süpürgeye binmelerini şeytan ürettiği bir imge diye savunan kilise, beş yüzyıl sonra bunun bir imge olduğunu savunanların şeytan ile birlikte olduğunu ileri sürmeye başlamıştı.

Gerçek bir cadı uçabilirdi. Bu saptandıktan sonra itirafta bulunan cadıyı Sabbat'ta (cadılar toplantısı) bulunan öteki insanlar hakkında sorguya çekmek şart oluyordu.

Devam edecek...

21 Mayıs 2010 Cuma

Justinianus Dönemi

Justinianus
Theodora
Aya Sophia (Hagia Sophia)



491 yılında ölen Isaurialı imparator Zenon’un yerine ertesi gün Anastasius I. geçti ve Augusta Ariadne (Zenon’un karısı) bir ay dolmadan yeni imparator ile evlendi. Anastasius genel olarak dini kurallara katı bir şekilde bağlıydı ve ona ün kazandıran en önemli özelliği tutumlu olması ve bu şekilde imparatorluğun mali durumunu düzeltmesidir. Büyük miktarda tanıdığı vergi ayrıcalıkları, üç büyük savaşa rağmen yirmi yedi yıllık iktidarı sonunda hazinede 320.000 libre altın bırakması büyük bir başarı olarak adlandırılmaktadır[1]. 503 yılında Perslerle savaştı ve 506 yılında yedi yıllık bir barış anlaşması imzaladı. Vergi ve askeri alanda çok geniş çaplı reformlar gerçekleştirmiştir.

Fiilen Justinianus, amcası Justinus I (518-527) devrinde siyasete hakimdi. Amcası ölünce resmen taç giyerek tahtta geçti(527).


533 yılında komutanı Belisarius yaklaşık 18.000 kişilik bir ordu ile Afrika’ya çıktı. Belisarius Vandal kralı Gelimer’i yendi. Gelimer teslim olmak zorunda kaldı ve 534 yılında Belisarius eski Roma geleneklerine göre törenlerle Constantinopolis’e girdi. Yeni Roma ilk kez böyle bir törene tanık oluyordu. Bu zaferin arkasından yaklaşık 548 yılına kadar süren Berberi kabileleri ile küçük çarpışmalar yapıldı. 535 yılında bu defa Belisarius Ostrogotlara karşı bir sefere çıktı. Bir kısım kuvvet Dalmaçya’ya girereken Belisarius Sicilya’yı işgal ederek, İtalya’ya girdi. Büyük bir direniş ile karşılaştı ancak sonra Ravenna’yı işgal edip, Got kralı Vitiges’i esir düşürdü (540). Kısa sürede Ostrogotlar Totila’nın emri altında karşı koymaya başladılar. Belisarius pek çok yenilgiye uğradı. Ancak Narses uzun bir mücadeleden sonra Gotların direnişini kırdı. Artık İtalya Bizans hakimiyetinde idi(555). Bu büyük fetihleri İspanya’nın bir kısmını işgal ve İspanya’daki Vizigotlar ile savaş izledi. Uzun yıllardan sonra eski İmparatorluk toprakları geri alınmış ve Akdeniz yeniden bir iç deniz haline gelmişti.


Fakat bu başarının sevinci uzun sürmedi, batıdaki savaşlar Tuna sınırını ve İran tarafını açıkta bırakmıştı. Anastasius I zamanında Martyropolis (Silvan), Theodosiopolis (Erzurum), Amida (Diyarbakır), ve Nisibis (Nusaybin) geçici olarak İranlılara geçmişti. Justinianus 532 yılında İran kralı Hosrav I ile ebedi bir barış anlaşması yapmıştı. Batıda rahat savaşmak için İran’a haraç vermeye de razı olmuştu. Ancak Hosrav 540 yılında bunu bozarak Suriye’ye girdi, Antiokheia’yı tahrip ederek Akdeniz’e kadar ulaştı. Kuzeyde ise İranlılar Armenia bölgesini tahrip ederek Lazika (Rize bölgesi yaklaşık) bölgesini ele geçirdiler. Justinianus haracı yükselterek beş yıllık bir barış anlaşması yaptı. Sadece İranlıları Lazika bölgesinden çıkması konusunda Justinianus’un lehine bir sonucu oldu bu anlaşmanın. Bizans batıyı önemserken önasya geri plana düşüyordu.


Balkanlar tarafı ise daha vahim idi. Germenlerin göçü tam sona ermişti ki yeni kavimlerin göçü görüldü. Slavlar Balkan bölgesine girmeye başlamışlardı. Justinianus Balkanlarda mükemmel bir müstahkem mevkiiler zinciri geliştirmişti ancak askerlerin Afrika ve İtalya’da olması nedeniyle bu müstahkem yerler bir işe yaramıyordu. Slavlar, Adriatik denizi, Korinthos körfezi ve Ege denizi kıyılarına kadar tüm Balkanlara yayıldılar. Bunun yanında bir iç huzursuzluk ortaya çıktı. Otokratatik merkezi iktidar ile halkın siyasi organizasyonları arasında şiddetli bir mücadele koptu ve 532 yılının ocak ayında Nika ayaklanması başladı. Justinianus, Justinus I devrinde, Anastasius I’in himaye ettiği yeşillere karşı, kendi kilise ve devlet siyasetini destekleten maviler partisini desteklemeye başlamıştı. Ancak imparator sonra, partilerin etkisinden kurtulmaya çalıştı ve devlet makamlarını da partilere karşı sert davranmaya sevk etti. Bunun sonucunda her iki parti İmparatora düşman oldular ve iki parti iktidara karşı birleşti. Hipodromda “Yaşasın fakirleri koruyan maviler ve yeşiller!” sesleri yükselmeye başladı, Anastasius’un yeğenlerinden biri İmparator ilan edildi. Justinianus yenilgiyi kabul edip tam kaçmaya hazırlanırken İmparatoriçe Theodora soğukkanlılıkla onu durdurdu ve Belisarius ile Narses ayaklanmayı bastırarak tahtını kurtardı. Belisarius hipodromda asilleri kılıçtan geçirdi. Binlerce kişinin hayatına mal olan katliam isyanın sonucu oldu. Nika ayaklanması esnasında yanan Ayasofia’nın yeniden yapımına başlandı.Bu kilise, Megale Ekklesia adıyla bilinen 1. Ayasofia, Constantinus ya da Constans tarafından, ahşap çatılı olarak yaptırılmış, 360 yılında tanrıya adanan yapı, 404’deki bir yangında kül olmuştur, ikinci yapı ise 415 yılında tanrıya adanmıştır.


İsyan görünürde bir rahatlama getirmiş ise de, Justinianus’un fetihler ve başladığı inşaat faaliyetleri halka ağır yükler getirdi. Bu arada doğu ticaretinde, İran savaşları yüzünden aksaklıklar çıkması nedeniyle, Justinianus Çin ile bağlantıyı, sapa bir yoldan Kırım tarafındaki üsleri Khersones, Bosphoros ve Lazika üzerinden sağlamaya çalıştı. Bu sırada casuslar, ipek böceğini keşfedip, gizlice Bizans’ getirmeleri büyük bir şans oldu. Önce Constantinopolis, Antiokheia, Tyros (Sur), sonraları Yunanistan’da gelişen ipekböcekçiliği devletin büyük bir gelir kaynağı haline geldi.


Justinianus döneminin en büyük eseri Roma hukukunu kodeks haline getirmiş olmasıdır. Tribonianus tarafından tamamlanan kodeks, önce Codex Theodosianus ve Diokletianus zamanından toplana bazı özel toplamalardan, Codex Gregorianus ve Codex Hermogenianus’dan faydalanılarak, Hadrianus döneminden itibaren geçerli olan tüm Costitutio’ları bir araya topladı. Bu koleksiyon ilk olarak 529 yılında Codex Iustinianus adıyla yayınlandı. Beş yıl sonra gelişmiş yeni bir yayını yapıldı. Bu yeni kodeks klasik Roma hukukçularının, imparatorluk kanunları yanında, geçerli olan hukukun ikinci grubunu da teşkil eden bir koleksiyondur.


Roma imparatorluk kavramının yeniden canlanmasının yanında Justinianus için aynı zamanda Hıristiyan inancın zaferi de kutsal bir görevdi. Theodosius I den beri hiçbir imparator paganizmi ortadan kaldırmak için onun kadar çalışmamıştı. Çok fazla putperest olmamasına karşı, Justininus ellerinden öğreti hakkını alarak, Neoplatonizm’in yuvası olan Atina akademisini 529 yılında kapattı. Buradaki bilginler İran’a giderek, Grek kültürünü doğuya taşıdılar.
Justinianus inançlı bir Hıristiyan olarak kalmayıp kilise toplantılarını yönetmiş, teolojik makaleler ve ilahiler yazmıştır.
[1] Procopius, HA 19.7: ἰσχυρίζοντο γὰρ οἱ τοῖς θησαυροῖς τε καὶ ταμείοις καὶ ἄλλοις ἅπασι τοῖς βασιλικοῖς χρήμασιν ἐφεστῶτες, Ἀναστάσιον μὲν Ῥωμαίων ἔτη πλέον ἢ ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν ἄρξαντα διακόσια καὶ τρισχίλια χρυσοῦ κεντηνάρια ἐν δημοσίῳ ἀπολιπεῖν.

27 Aralık 2008 Cumartesi

Kral Arthur & Merlin


Britanya'nın efsanevi büyük kahramanı Kral Arthur'un öyküleri sekiz yüz yıldan uzun bir süredir yaygındır, ama bilim adamları gerçek Arthur hakkında çok az şey öğrenebildiler, çünkü savaşlarını gösteren hiç bir kanıt bulunamadı. Yakın zamandaki bulgular Arthur'un İS 454 - 470 yılları arasında hüküm sürmüş, Riothamus (yüce kral anlamına gelen bir sözcük) diye adlandırılan 5. yüzyıldaki bir Britanya Kralı olduğunu gösteriyor. Efsanevi Kral Arthur gibi Riothamus 12.000 savaşçıdan oluşan bir orduyla Galya'ya yürüyor. Büyük bir cesaretle savaşıyor ama Burgundy'de Gothlara karşı yeniliyor. Gothların önünden çekilirken bugün de hala duran Avallon denilen bir Fransız kasabasından geçiyor.

Kimi bilimadamları, gerçek Arthur'un büyük olasılıkla Arturius adlı, 500-517 yılları arasında istilacı Saksonlara karşı zafer kazanmış bir süvari generali olduğunu düşünüyorlar.

Başarıları ne olursa olsun, gerçek Arthur, hem kendi döneminde hemde sonraki yıllarda öylesine ilgi çekici bir kişilik ki Gal folklorunda onun adıyla bütünleşmiş sözlü bir gelenek var.

Arthur edebiyatta ilk olarak İS 1136'da Latince yazılmış Monmouth'lu Geoffrey'in Historia Regum Britanniae (Britanya Kralları Tarihi) kitabında görülmektedir. Geoffrey, Arthur'un olağandışı doğumunu ve ölümünü, güzel ama vefasız karısı Guenevere'yi, büyücü Merlin'i ve şövalyelik kavramını dünyaya tanıttı.

Şair Robert Wace, İS 1155 yılında Geoffrey'in tarini serbest bir şekilde Norman-Fransız diline çevirdi. Kitapta Arthur'un geçtiği bölümleri çoğalttı, yeni kaynaklar kullandı ve çalışmaya daha saraylı bir tat kattı. Yuvarlak Masaya ilk kez değinen Wace oldu.

Wace'nin şiirinin ortaya çıkmasında sonra Chretien de Troyes, Kral Arthur'un sarayında geçen beş romans yazdı. Lancelot ile Guenevere arasındaki aşk ilk kez görülüyordu.

Uzun yıllar sonra 1485'de Sir Thomas Malory Kral Arthur öyküsünün son biçimi olan Le Morte D'Arthur'u yazdı. Malory, Monmouth'lu Geoffrey'in İngiliz geleneğini ve Chretien de Troyes'nin Fransız geleneğini birleştirdi. Molary'nin anlatımında, Kral Arthur Büyük İskender gibi dünyanın en büyük hükümdarlarından biri oluyor.


BAŞLICA KARAKTERLER:

Kral Arthur: Kral Uther Pendragon ve Kraliçe Igraine'in oğlu, Guenevere'nin kocası, Mordred'in babası, Britanya Kralı, Yuvarlak Masa Şövalyelerinin kurucusu.

Uther Pendragon: Kral Konstantin'in oğlu, Britanya Kralı, Arthur'un babası.

Guenevere: Kral Leodegrance'nin kızı, Arthur'un karısı.

Merlin: Büyücü ve kahin.

Lancelot: Benwickli Kral Ban'ın oğlu; Yuvarlak Masa'nın en büyük şövalyesi.

(Kaynak: Dünya Mitolojisi- Donna ROSENBERG)



Bunları niye anlattım daha doğrusu yazdım çünkü bu ara MERLIN dizisini çok sevdiğim ve izlediğim için... Klasik Kral Arthur efsanesinin biraz dışında olsada (Arthur ve Merlin yaşıt, Guenevere bir hizmetçi, Lancelot sıradan biri vs) çok sevdim. Tudors ve Roma serilerinden sonra Merlin ilaç gibi geldi ve aradığım o tarihi ve efsanevi tadı yakalama şansı buldum. Eğer sizde bu tarz dizileri seviyorsanız kaçırmayın derim. Merlin'in yeni yetme büyücülük halleri, sakarlıkları, Arthur ile itişip kakışmaları çok hoş. Birinci sezon BBC'de bitmek üzereymiş yada bitti öğrendiğime göre. Ama sezon sonu mu yoksa tamamen mi bitti bunu şu an bilmiyorum. umarım devam eder ve doya doya izlerim. Tabii internetten, maalesef Türkiye'de gösterilmiyor.

Bu arada söylemeden geçemeyeceğim, 2004 yılında gösterime giren Kral Arthur http://www.imdb.com/title/tt0349683/ filmini ben pek sevmemiştim. Efsaneyi sevmeme rağmen bu film beni etkilememişti. Geçen senenin filmi olan "The Last Legion" 'u ise izlemeyi çok istiyorum. İzleyince film ile ilgili görüşlerimi yazarım.

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails